Borstdensiteit

 

Ik ben uitgenodigd om deel te nemen aan de studie, omdat ik zeer dicht borstweefsel heb, wat betekent dit?

De borst bestaat uit twee soorten weefsel: 1. klier- en bindweefsel,  2. vetweefsel. Wanneer een vrouw zeer dicht borstweefsel heeft, betekent dit dat zij in verhouding veel klier- en bindweefsel heeft en weinig vetweefsel. Andere woorden voor zeer dicht borstweefsel zijn: een hoge densiteit van het borstweefsel of zeer dense borstweefsel.

 

Waarom worden vrouwen met zeer dicht borstweefsel gevraagd om deel te nemen aan de studie?

Er zijn hier twee belangrijke redenen voor. Ten eerste kan het dichte borstweefsel de aanwezigheid van borstkanker verbergen op de röntgenfoto van de borsten (zie volgende vraag). Een bijkomend punt is dat vrouwen met zeer dicht borstweefsel een grotere kans hebben om borstkanker te krijgen dan vrouwen met weinig dicht borstweefsel.

 

Waarom is bij vrouwen met zeer dicht borstweefsel een tumor slecht te zien op de röntgenfoto?

Een röntgenfoto van de borst (ook wel 'mammogram' genoemd) is een zwart-wit foto, waarop het klierweefsel wit wordt afgebeeld en het vetweefsel zwart. Een tumor is net als het klierweefsel wit op de röntgenfoto. Wanneer een vrouw veel klierweefsel heeft in haar borsten, is er een grotere kans dat de tumor niet zichtbaar is op de röntgenfoto.

 

Wie kan beoordelen wat de dichtheid van mijn borstweefsel is? 

Er zijn verschillende methodes om de dichtheid van het borstweefsel te bepalen. Ten eerste kan de radioloog aan de hand van de röntgenfoto een inschatting maken van het percentage klier- en bindweefsel in de borst. De radioloog gebruikt hiervoor de zogenaamde ACR densiteitsclassificatie.

Daarnaast kan met een speciaal computerprogramma de dichtheid automatisch worden bepaald.

 

Wordt in het bestaande bevolkingsonderzoek borstkanker de dichtheid van mijn borstweefsel bepaald?

In het bevolkingsonderzoek borstkanker wordt op dit moment de dichtheid van het borstweefsel niet standaard gemeten. De reden hiervoor is dat er tot nog toe geen wetenschappelijk bewijs is dat voor de vrouwen met zeer dicht borstweefsel een andere of een aanvullende screeningsmethode beter is dan de nu gebruikte röntgenfoto van de borsten. De DENSE studie gaat dit onderzoeken en vooralsnog wordt alleen in het kader van deze studie de densiteit bepaald.

 

Waarom is mij niet eerder gemeld dat ik zeer dicht borstweefsel heb?

Als er een borstfoto gemaakt wordt, dan kijkt de radioloog of er aanwijzingen te vinden zijn voor borstkanker. De radioloog kijkt echter niet standaard of u dicht borstweefsel heeft. Dit komt daarom ook niet altijd in de uitslag te staan. Bovendien waren er tot nu toe geen consequenties verbonden aan het hebben van dicht borstweefsel.

 

Vrouwen met zeer dichtborstweefsel hebben een verhoogde kans op borstkanker. Hoe veel groter is deze kans? En wat is de absolute kans op borstkanker voor deze vrouwen?

De mate van risicoverhoging hangt sterk af van de vergelijkingsgroep. Voor borstweefseldichtheid worden vaak 4 klassen gebruikt, zie ook de voorbeeldfoto’s in de deelnemersinformatie en de brochure. De vrouwen in de hoogste categorie (categorie 4) hebben een ongeveer 3-6 keer hoger risico dan de vrouwen in de laagste categorie (categorie 1). De gemiddelde Nederlandse vrouw in de screeningsleeftijd zit in categorie 2. Vergeleken met de gemiddelde vrouw heeft een vrouw in categorie 4 een ongeveer 2 keer hoger risico.


Absolute kansen zijn veel moeilijker precies te bepalen aangezien deze ook afhankelijk zijn van andere omstandigheden. Om een indicatie te geven noemen we hier getallen uit een eerdere Amerikaanse studie (Tice et al. Ann Intern Med 2008). In deze studie is een groep vrouwen van 50-54 jaar, zonder familiegeschiedenis van borstkanker en ook geen geschiedenis van eerdere borstbiopten, gevolgd. In 5 jaar tijd (5-jaars risicokreeg 1,7% van de vrouwen in categorie 4 borstkanker vergeleken met 1,3% in categorie 3, 0,9% in categorie 2 en 0,4% in categorie 1. Dit zijn uiteraard gemiddelde kansen en naarmate er andere risicofactoren in het spel zijn worden deze absolute kansen hoger.

 

Is zeer dicht borstweefsel erfelijk?

Zeer dicht borstweefsel heeft te maken met erfelijk aanleg, maar dit is niet de enige verklaring. Ook andere factoren, zoals leeftijd en hormonale factoren, zijn van invloed zijn op de mate van dicht borstweefsel. Naar mate vrouwen ouder worden neemt in de meeste gevallen de dichtheid van het borstweefsel af, terwijl de dichtheid meestal toeneemt bij hormoongebruik (dit wordt vaak toegepast bij overgangsklachten). Echter, deze effecten gelden voor groepen vrouwen en zeker niet voor iedere vrouw.

 

Hoe hoog is het percentage vrouwen met zeer dicht borstweefsel?

Het percentage vrouwen met zeer dicht borstweefsel in de screeningsleeftijd (50-75 jaar) in Nederland is ongeveer 8%.